ਕਾਠਮੰਡੂ: ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੇਸਟ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਖੁੰਬੂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਐਵਰੇਸਟ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ’ਤੇ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖੁੰਬੂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਐਵਰੇਸਟ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਹਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1,600 ਟੈਂਟ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਸੋਈ, ਜਨਰੇਟਰ, ਵਾਈ-ਫਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਵਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਸਥਾਨਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਟੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ’ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
