ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਨਮਦਿਨ, ਸਕੂਲ ਸਮਾਗਮ, ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੋਸਟ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਸਵੀਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਪੋਸਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਸਕੂਲ, ਘਰ, ਇਲਾਕੇ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਨ, ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
UNICEF ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਰ ਪੋਸਟ, ਸਾਂਝਾ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਤਸਵੀਰ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੱਚੇ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ, ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। UNICEF ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
