ਰਾਜਸਥਾਨ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ, ਮਾਊਂਟ ਆਬੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਾਮ 7:30 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ, ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਅਚਾਨਕ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਹਾੜ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਫੈਲਾਈ ਦਹਿਸ਼ਤ
ਭੂਚਾਲ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਉੱਚੀ ਗਰਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ । ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਲਗਭਗ 5 ਤੋਂ 7 ਸਕਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਨਗੇਂਦਰ ਪੰਚਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿਵਾਸੀ, ਰਵਿੰਦਰ ਪਾਟਿਲ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਬੈਠਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਗਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹਿਸੂਸ
ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:
ਉੜੀਆ, ਅਚਲਗੜ੍ਹ, ਸਲਗਾਓਂ
ਜਵਾਈ, ਗੁਰੂਸ਼ਿਖਰ (ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ)
ਅਰਾਨਾ, ਉਤਰਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਗਾਓਂ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ: ਕਿਉਂ ਹਿੱਲਦੀ ਹੈ ਧਰਤੀ ?
ਭੂਚਾਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰਕਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ: ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ (ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ) ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰਜਾ ਦਾ ਵਿਸਫੋਟ: ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਲੇਟਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸਟੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਬਾਅ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਭੂਚਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਹੋਰ ਕਾਰਨ: ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਣਾ ਜਾਂ ਭੂਮੀਗਤ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
