Health: ਲਗਾਤਾਰ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਦਰਦ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੀਐੱਲਕੇ-ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਰਥੋਪੀਡਿਕ ਸਪਾਈਨ ਸਰਜਨ ਡਾ. ਪੁਨੀਤ ਗਿਰਧਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਾਰਨ?
1. ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਲਿਗਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ
ਭਾਰੀ ਸਾਮਾਨ ਚੁੱਕਣ, ਅਚਾਨਕ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁੜਨ ਜਾਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਪਿੱਠ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਲਿਗਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਡਿਸਕ ਦਾ ਖਿਸਕਣਾ ਜਾਂ ਉੱਭਰਨਾ
ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਡਿਸਕ ਗੱਦੀ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਡਿਸਕ ਦਾ ਨਰਮ ਹਿੱਸਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਸ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਦਰਦ ਲੱਤਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਓਸਟੀਓਆਰਥਰਾਈਟਿਸ
ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਪਾਈਨਲ ਸਟੈਨੋਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?
-
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੈਰ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
-
ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕਰੋ।
-
ਭਾਰੀ ਸਾਮਾਨ ਚੁੱਕਣ ਵੇਲੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਓ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਝਟਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
-
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਠ ਕੇ ਹਿਲਜੁਲ ਕਰੋ।
-
ਜੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਜ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇ ਪਿੱਠ ਦਾ ਦਰਦ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ, ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੱਤਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਸੁੰਨਪਣ, ਝਨਝਨਾਹਟ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿਓ: ਜੇ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਆਵੇ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁੰਨਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਵੋ।
ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
