ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ‘ਚ ਦਰਜ ਜੈਵਿਕ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੱਥ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮਿਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹੀ। ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਨੇ ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਆਹ, ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਤੱਥ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਵੰਸ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਗਲੀ ਘਟਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ।
