ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਮ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬ੍ਰੇਨ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬ੍ਰੇਨ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ?
ਬ੍ਰੇਨ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਖੂਨ ਦੀ ਨਾੜੀ ਦੀ ਕੰਧ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਿੱਸਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੁੱਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਫਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੂਨ ਵਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਬਰੈਕਨੌਇਡ ਹੈਮਰੇਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ
ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਫਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਲਟੀ, ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਦੌਰੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਫਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਨੇੜਲੀਆਂ ਨਸਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਅੱਖ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਰਦ, ਦੋਹਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਪਲਕ ਝੁਕਣਾ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ ਉਮਰ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਖਤਰਾ
ਬ੍ਰੇਨ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਦਾ ਖਤਰਾ ਸਿਰਫ ਉਮਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਹੋਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਕੁਝ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੀਟੀ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਜਾਂ ਐਮਆਰ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਬਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ (DSA) ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲਾਜ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਸਥਾਨ, ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਨਿਯਮਿਤ ਇਮੇਜਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਡੋਵੈਸਕੁਲਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਕਲਿੱਪਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਸਿਰਦਰਦ ਲਈ ਸਕੈਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰੇਨ ਐਨਿਊਰਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬ੍ਰੇਨ ਸਕੈਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਚਾਨਕ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ।
ਜੇ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
