ਨਿਊਯਾਰਕ: ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜਿਸ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜੇ ਦਰਸਾ ਸਕੇ।
ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੈਪ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਸਲ ਖੇਤਰਫਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਧਰੁਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਖੇਤਰ ਨਕਸ਼ੇ ’ਤੇ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਮੌਜੂਦਾ ਆਮ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਮੌਜੂਦਾ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਆਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਨਕਸ਼ੇ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲੇਗਾ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਨਕਸ਼ੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰਫਲ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਅਫਰੀਕਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਵੱਡਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
