ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸੇ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ 20 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦਾ ਜਨਮਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੀਕਰ ਸਥਿਤ ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਈਏ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ?
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮਉਤਸਵ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਦੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਚੌਕੀ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾਓ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਬਾਬਾ ਦਾ ਗੁਲਾਬ, ਚੰਪਾ, ਚਮੇਲੀ ਵਰਗੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਤਰ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ। ਚੌਕੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਧੂਪ-ਦੀਪ ਦਿਖਾਓ।
ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਚੰਦਨ ਜਾਂ ਰੋਲੀ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਗਾਓ। ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਖੀਰ-ਚੂਰਮਾ, ਮਾਵੇ ਦੇ ਪੇੜੇ, ਪੰਚਮੇਵਾ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਕੇਕ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਆਮ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ। ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ। ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਚਾਲੀਸਾ
ਦੋਹਾ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਚਰਨਨ ਧਿਆਨ ਧਰ, ਸੁਮੀਰ ਸੱਚਿਦਾਨੰਦ।
ਸ਼ਿਆਮ ਚਾਲੀਸਾ ਬਣਤ ਹੈ, ਰਚ ਚੌਪਾਈ ਛੰਦ।
ਚੌਪਈ
ਸ਼ਿਆਮ-ਸ਼ਿਆਮ ਭਜਿ ਬਾਰੰਬਾਰਾ।
ਸਹਿਜ ਹੀ ਹੋ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰਾ।।
ਇਨ ਸਮ ਦੇਵ ਨ ਦੂਜਾ ਕੋਈ।
ਦੀਨ ਦਿਆਲੂ ਨ ਦਾਤਾ ਹੋਈ।।
ਭੀਮ ਸੁਪੁੱਤਰ ਅਹਿਲਾਵਤੀ ਜਾਇਆ।
ਕਹੀ ਭੀਮ ਕਾ ਪੌਤ੍ਰ ਕਹਲਾਇਆ।।
ਇਹ ਸਭ ਕਥਾ ਕਹੀ ਕਲਪਾਂਤਰ।
ਤਨਿਕ ਨ ਮਾਨੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ।।
ਬਰਬਰੀਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰਾ।
ਭਗਤਾਂ ਹੇਤੂ ਮਨੁੱਖ ਤਨ ਧਾਰਾ।।
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇਵਕੀ ਪਿਆਰੇ।
ਜਸੁਮਤੀ ਮੈਯਾ ਨੰਦ ਦੁਲਾਰੇ।।
ਮਧੁਸੂਦਨ ਗੋਪਾਲ ਮੁਰਾਰੀ।
ਵ੍ਰਜਕਿਸ਼ੋਰ ਗੋਵਰਧਨ ਧਾਰੀ।।
ਸਿਆਰਾਮ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਗੋਵਿੰਦਾ।
ਦੀਨਪਾਲ ਸ੍ਰੀ ਬਾਲ ਮੁਕੁੰਦਾ।।
ਦਾਮੋਦਰ ਰਣਛੋੜ ਬਿਹਾਰੀ।
ਨਾਥ ਦੁਆਰਿਕਾਧੀਸ਼ ਖਰਾਰੀ।।
ਰਾਧਾ ਵੱਲਭ ਰੁਕਮਣੀ ਕਾਂਤਾ।
ਗੋਪੀ ਵੱਲਭ ਕੰਸ ਹੰਤਾ।।
ਮਨਮੋਹਨ ਚਿੱਤ ਚੋਰ ਕਹਾਏ।
ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ-ਚੋਰੀ ਕਰ ਖਾਏ।।
ਮੁਰਲੀਧਰ ਯਦੁਪਤੀ ਘਨਸ਼ਿਆਮਾ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਅਭਿਰਾਮਾ।।
ਮਾਯਾਪਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਈਸ਼ਾ।
ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਕੇਸ਼ਵ ਜਗਦੀਸ਼ਾ।।
ਵਿਸ਼ਵਪਤੀ ਜੈ ਭੁਵਨ ਪਸਾਰਾ।
ਦੀਨਬੰਧੂ ਭਗਤਾਂ ਰਖਵਾਰਾ।।
ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭੇਦ ਨ ਕੋਈ ਪਾਇਆ।
ਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੇਸ਼ ਥੱਕੇ ਮੁਨਿਰਾਇਆ।।
ਨਾਰਦ ਸ਼ਾਰਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਯੋਗਿੰਦਰ।
ਸ਼ਿਆਮ-ਸ਼ਿਆਮ ਸਭ ਰਟਤ ਨਿਰੰਤਰ।।
ਕਵੀ ਕਰੋੜੀ ਕਰੇ ਗਿਣੰਤਾ।
ਨਾਮ ਅਪਾਰ ਅਥਾਹ ਅਨੰਤਾ।।
ਹਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਭਾਈ।
ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਭਗਤ ਸੁਖਦਾਈ।।
ਹਿਰਦੇ ਮਾਹਿ ਕਰਿ ਦੇਖੁ ਵਿਚਾਰਾ।
ਸ਼ਿਆਮ ਭਜੇ ਤਾਂ ਹੋ ਨਿਸਤਾਰਾ।।
ਕੌਰ ਪੜ੍ਹਾਵਤ ਗਣਿਕਾ ਤਾਰੀ।
ਭੀਲਣੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਬਲਿਹਾਰੀ।।
ਸਤੀ ਅਹਿਲਿਆ ਗੌਤਮ ਨਾਰੀ।
ਭਈ ਸ਼ਰਾਪਵਸ਼ ਸ਼ਿਲਾ ਦੁਲਾਰੀ।।
ਸ਼ਿਆਮ ਚਰਨ ਰਜ ਚਿੱਤ ਲਾਈ।
ਪਹੁੰਚੀ ਪਤੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਈ।।
ਅਜਾਮਿਲ ਅਰੁ ਸਦਨ ਕਸਾਈ।
ਨਾਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਈ।।
ਜਾਕੇ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਮ ਅਧਾਰਾ।
ਸੁਖ ਲਹਹਿ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਸਾਰਾ।।
ਸ਼ਿਆਮ ਸਲੋਵਨ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ।
ਮੋਰ ਮੁਕਟ ਸਿਰ ਤਨ ਪੀਤਾਂਬਰ।।
ਗਲੇ ਬੈਜੰਤੀ ਮਾਲ ਸੁਹਾਈ।
ਛਵੀ ਅਨੂਪ ਭਗਤਾਂ ਮਨ ਭਾਈ।।
ਸ਼ਿਆਮ-ਸ਼ਿਆਮ ਸੁਮਿਰਹੁ ਦਿਨ-ਰਾਤੀ।
ਸ਼ਿਆਮ ਦੁਪਹਿਰ ਕਰ ਪਰਭਾਤੀ।।
ਸ਼ਿਆਮ ਸਾਰਥੀ ਜਿਸ ਰਥ ਕੇ।
ਰੋੜੇ ਦੂਰ ਹੋਏ ਉਸ ਪਥ ਕੇ।।
ਸ਼ਿਆਮ ਭਗਤ ਨ ਕਹੀਂ ਪਰ ਹਾਰਾ।
ਭੀੜ ਪੜੀ ਤਬ ਸ਼ਿਆਮ ਪੁਕਾਰਾ।।
ਰਸਨਾ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਮ ਰਸ ਪੀ ਲੇ।
ਜੀ ਲੇ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਮ ਕੇ ਹੀ ਲੇ।।
ਸੰਸਾਰੀ ਸੁਖ ਭੋਗ ਮਿਲੇਗਾ।
ਅੰਤ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁਖ ਯੋਗ ਮਿਲੇਗਾ।।
ਸ਼ਿਆਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ ਤਨ ਕੇ ਕਾਲੇ।
ਮਨ ਕੇ ਗੋਰੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ।।
ਸ਼ਿਆਮ ਸੰਤ ਭਗਤਾਂ ਹਿਤਕਾਰੀ।
ਰੋਗ-ਦੋਸ਼ ਅਧ ਨਾਸ਼ੇ ਭਾਰੀ।।
ਪ੍ਰੇਮ ਸਹਿਤ ਜਬ ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਾ।
ਭਗਤ ਲਗਤ ਸ਼ਿਆਮ ਕੋ ਪਿਆਰਾ।।
ਖਾਟੂ ਵਿੱਚ ਹੈਂ ਮਥੁਰਾਵਾਸੀ।
ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੂਰਨ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ।।
ਸੁਧਾ ਤਾਨ ਭਰਿ ਮੁਰਲੀ ਬਜਾਈ।
ਚਹੁੰ ਦਿਸ਼ ਜਹਾਂ ਸੁਣੀ ਪਾਈ।।
ਵ੍ਰਿੱਧ-ਬਾਲ ਜੇਤੇ ਨਾਰੀ ਨਰ।
ਮੁਗਧ ਭਏ ਸੁਣਿ ਬੰਸੀ ਸੁਰ।।
ਹੜਬੜ ਕਰ ਸਭ ਪਹੁੰਚੇ ਜਾਈ।
ਖਾਟੂ ਵਿੱਚ ਜਹਾਂ ਸ਼ਿਆਮ ਕਨ੍ਹਾਈ।।
ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਸਰੂਪ ਨਿਹਾਰਾ।
ਭਵ ਭੈ ਤੋਂ ਪਾਇਆ ਛੁਟਕਾਰਾ।।
ਦੋਹਾ
ਸ਼ਿਆਮ ਸਲੋਨੇ ਸਾਂਵਰੇ, ਬਰਬਰੀਕ ਤਨੁਧਾਰ।
ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਕੀ, ਕਰੋ ਨ ਲਾਓ ਬਾਰ।।
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿਰਾਜਤ,
ਅਨੂਪਮ ਰੂਪ ਧਰੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਰਤਨ ਜੜਿਤ ਸਿੰਘਾਸਨ,
ਸਿਰ ਪਰ ਚੰਵਰ ਢੁਰੇ।
ਤਨ ਕੇਸਰੀਆ ਬਾਗੋ,
ਕੁੰਡਲ ਸ਼੍ਰਵਣ ਪੜੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਗਲ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ,
ਸਿਰ ਪਰ ਮੁਕਟ ਧਰੇ।
ਧੂਪ ਅਗਨਿ ਜਲਦੀ,
ਦੀਪਕ ਜੋਤ ਜਲੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਮੋਦਕ ਖੀਰ ਚੂਰਮਾ,
ਸੁਨਹਿਰੀ ਥਾਲ ਭਰੇ।
ਸੇਵਕ ਭੋਗ ਲਗਾਵਤ,
ਸੇਵਾ ਨਿੱਤ ਕਰੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਝਾਂਝ, ਕਟੋਰਾ ਅਤੇ ਘੜਿਆਲ,
ਸ਼ੰਖ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਘੁਰੇ।
ਭਗਤ ਆਰਤੀ ਗਾਵੇ,
ਜੈ-ਜੈਕਾਰ ਕਰੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਜੋ ਧਿਆਵੇ ਫਲ ਪਾਵੇ,
ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਬਰੇ।
ਸੇਵਕ ਜਨ ਨਿਜ ਮੁਖ ਤੋਂ,
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ-ਸ਼ਿਆਮ ਉਚਰੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਿਹਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ,
ਜੋ ਕੋਈ ਨਰ ਗਾਵੇ।
ਕਹਤ ਭਗਤਜਨ,
ਮਨਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਪਾਵੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਨਿਜ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ,
ਪੂਰਨ ਕਾਜ ਕਰੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।
ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿਰਾਜਤ,
ਅਨੂਪਮ ਰੂਪ ਧਰੇ।।
ਓਮ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ,
ਬਾਬਾ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ।










