ਪੰਜਾਬ : ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੋਂ ਜਨਗਣਨਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ, ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਾਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 40 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ, ਵਿਆਹੁਤਾ ਸਥਿਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਦਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ । ਉਹ 16 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਆਨਲਾਈਨ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ “ਸਵੈ-ਗਿਣਤੀ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ “ਸਵੈ-ਗਿਣਤੀ ਆਈ.ਡੀ.” ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਖੁਦ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਗੇ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵੇਰਵੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਗੇ।
ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਘਰ ਬੈਠੇ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ‘ਸਵੈ-ਗਿਣਤੀ’ ਫਾਰਮ
ਸਵੈ-ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ https://se.census.gov.in ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ:
1. ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ https://se.census.gov.in ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾਓ। ਇੱਥੇ 16 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਸਵੈ-ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲਬਧ ਰਹੇਗੀ।
2. ‘ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼’ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਤਹਿਤ “ਪੰਜਾਬ” ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ CAPTCHA ਕੋਡ ਦਰਜ ਕਰੋ।
3. ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਲੂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਭੇਜੇ ਗਏ OTP ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤਸਦੀਕ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
4. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਇਲਾਕਾ, ਨੇੜਲੀ ਕੋਈ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਨ ਕੋਡ ਵਰਗੇ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਦਰਸਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
5. ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 40 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦਿਓ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਹੀ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਵੇ।
6. ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰ ਲਓ।
7. ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਸੈਲਫ-ਇਨਿਊਮਰੇਸ਼ਨ ਆਈ.ਡੀ.’ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ। 1 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਆਈ.ਡੀ. ਦਿਖਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਜਨਗਣਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ:
ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ (16 ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ): ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਲੋਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵੇ ਆਨਲਾਈਨ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ‘ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ‘SE ID’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ (1 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 4 ਜਨਵਰੀ, 2027): ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵੇਰਵੇ ਆਨਲਾਈਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵੇਰਵੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ (5 ਤੋਂ 9 ਜਨਵਰੀ, 2027): ਇਹ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਰਹਿ ਗਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।
