ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਵਿਭਾਗ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ’ (NPPA) ਨੇ 137 ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ (MRP) ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ‘ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸਿਜ਼’ (DGHS) ਵੱਲੋਂ 17 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਸੋਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ MRP ਅੱਜ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। 8 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ 85 ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ 121 ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 1,364 ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 679 ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
MRP ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 96.45 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਨਾਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 3,540.38 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਪਤਕਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪੈਕ ‘ਤੇ ਛਪੀ ਸੋਧੀ ਹੋਈ MRP ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਫਾਰਮਾ ਸਹੀ ਦਾਮ’ (Pharma Sahi Daam) ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਜਾਂ NPPA ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (nppa.gov.in) ਰਾਹੀਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਕੈਮਿਸਟ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਫਾਰਮੇਸੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੋਧੀ ਹੋਈ MRP ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਵਸੂਲ ਸਕਦੀ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਵਸੂਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ ਤਾਂ ਖਪਤਕਾਰ ‘ਫਾਰਮਾ ਜਨ ਸਮਾਧਾਨ’ (Pharma Jan Samadhan) ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ NPPA ਦੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1800-111-255 ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਨੀਤੀਗਤ ਕਦਮ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਾਂ ਤਹਿਤ ਗੈਰ-ਅਨੁਸੂਚਿਤ (Non-Scheduled) ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਜਿਨ (TMR) ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।”
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, 17 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਦੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ SO 5690 (E) ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨਿਯਮ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹਿਣਗੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਦਵਾਈ ਨਿਰਮਾਤਾ ‘ਡਰੱਗਜ਼ (ਪ੍ਰਾਈਸ ਕੰਟਰੋਲ) ਆਰਡਰ, 2013′ ਦੇ ਪੈਰਾ 20(1) ਅਧੀਨ ਸਾਲਾਨਾ ਕੀਮਤ ਸੋਧ (ਪ੍ਰਾਈਸ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਹੱਦ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।
ਪਾਲਣਾ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰੇਕ ਰਿਟੇਲਰ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਡੀਲਰ, ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਕੀਮਤ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ।
