ਉਦੈਪੁਰ: ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਜੈਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਮੇਵਾੜ ਦਾ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਦਿਆਂ ਹੀ ਉਦੈਪੁਰ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਮੇਵਾੜ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ।
ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਜੈਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਿਲਣਸਾਰ ਸੁਭਾਅ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ’ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੱਛ ਦੇ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੀ ਸਬੰਧ
ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਜੈਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੱਛ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਕੱਛ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਫਤਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਅਤੇ ਕੱਛ ਦੇ ਮਹਾਰਾਵ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। ਉਹ ਸਵਰਗੀ ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਿਦ ਡਾ. ਲਕਸ਼ਯਰਾਜ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਨ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਵਾੜ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਸਾਦਗੀ, ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਜੈਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਊਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਰਾਂਸਿਸਕਨ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣਾ ਮੇਵਾੜ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ (MMPS) ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਰਾਜਮਹਿਲ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ
ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਵੰਤੇ ਰਾਜਮਹਿਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਆਯੜ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ‘ਮਹਾਸਤਿਆਜੀ’ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੇਵਾੜ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਸਥਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
16 ਤੋਂ 23 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗੀ ਸ਼ੋਕ ਸਭਾ
ਰਾਜਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਾਕੁਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ‘ਤੀਏ ਦੀ ਬੈਠਕ’ 16 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 23 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੋਂ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ੰਭੂ ਨਿਵਾਸ ਪੈਲੇਸ, ਰਾਜਮਹਿਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਜੈਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।










