ਪੰਜਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ (Driving License) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ (Punjab Government) ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟ ਟਰੈਕ ਮਾਡਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਫ਼ੈੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ ਬਲਕਿ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ “ਹੇਮਾ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਲਾਇਸੈਂਸ ਟੈਸਟਿੰਗ ਹੁਣ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਧਾਰਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਕਿ ਰਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸੈਂਸਰ, ਕੈਮਰੇ, ਆਰ.ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ. ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਟਰੈਕ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਏ.ਆਈ.-ਅਧਾਰਤ ਸਕੋਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹਰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਗਲਤੀ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਡਰਾਈਵਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਨ ਬਦਲਣਾ, ਗਤੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਾ, ਜਾਂ ਉਲਟਾਉਣਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਸਫ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਰਾਹੀਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਦਸੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਲਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਓਵਰਟੇਕਿੰਗ, ਅਚਾਨਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਲੇਨ ਬਦਲਣਾ।
ਇਹ ਨਵੀਂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਕੱਤਰ ਵਰੁਣ ਰੂਜ਼ਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿ ਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਹੁਨਰ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ, ਇੱਕ ਵੀ ਗਲਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
