ਕਾਸ਼ੀ: ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਹੁਣ ਸਵੱਛਤਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ,ਜੋ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ , ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। 10 ਅਗਸਤ, 2025 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹੁਣ ਮੰਦਿਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਵੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਪਾਬੰਦੀ ?
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਮੰਦਿਰ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਰੈਪਰ: ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਵੀ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਹੁਣ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਪੋਲੀਥੀਨ ਕੈਰੀ ਬੈਗ: ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਪੋਲੀਥੀਨ ਬੈਗ ਲਿਆਉਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਲਾਸਟਿਕ ਲੋਟਾ ਜਾਂ ਪੱਤਰ: ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪੰਚਅੰਮ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੰਗਲ ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਸਤੂਆਂ: ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੰਗਲ ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਮਚੇ, ਪਲੇਟਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ, ਹੁਣ ਕਾਗਜ਼, ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਪੈਕੇਟ, ਸਟੀਲ ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਲੋਟੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਵਸਤੂਆਂ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ‘ਤੇ ਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ?
ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ 700 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਲੀਥੀਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ₹50,000 ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ, ਹੁਣ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਵਿਸ਼ਵਭੂਸ਼ਣ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: “ਕਾਸ਼ੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਥਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਧਾਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਰਹੇ। ਇਹ ਯਤਨ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਧਾਮ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਪੂਜਾ ਥਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
ਫੁੱਲ, ਬੇਲ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫਲ ਆਦਿ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ
ਪਾਣੀ ਤਾਂਬੇ, ਸਟੀਲ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਵਰ, ਥੈਲੀ ਜਾਂ ਬੈਗ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਆਓ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਖਰੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਦਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਰੈਪਰ ਉਤਾਰ ਦਿਓ
ਇਹ ਪਹਿਲ ਕਿਉਂ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ?
ਵਾਰਾਣਸੀ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਹੀ ਨਹੀਂ , ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇ ਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇੰਨੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਰਿਸਰ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
