ਲੇਹ : ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਲੇਹ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਚੀਤਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਯਾਨੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਅਫਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ (ਜੀ.ਓ.ਸੀ.) ਸਮੇਤ ਤਿੰਨ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਲੇਹ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਤਾਂਗਤਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਪਰਿਆ। ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੇਜਰ-ਰੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ, ਪਰ ਵੇਰਵੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਹੋਏ।
ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਰੀ
ਫੌਜ ਨੇ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਇਨਕੁਆਰੀ (ਸੀ.ਓ.ਆਈ.) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪੁਰਾਣੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ
ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੀਤਾ ਅਤੇ ਚੇਤਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਏਅਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (HAL) ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਈਟ ਯੂਟਿਿਲਟੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ।
ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਚੀਤਾ
ਚੀਤਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਫੌਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਜਾਸੂਸੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ, ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਏਅਰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਆਚਿਨ ਵਰਗੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉੱਚੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ
18,000 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਤਲੀ ਹਵਾ ਇੰਜਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਰੋਟਰ ਲਿਫਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਫੌਜ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਨਾ ਟੌਪ, ਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਵਰਗੀਆਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਪਲਾਈ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਸਟਾਂ ਲਗਭਗ 20,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।
LUH ਬਣੇਗਾ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ
HAL ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਲਾਈਟ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ (LUH) ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸ਼ਕਤੀ-1ੂ ਟਰਬੋਸ਼ਾਫਟ ਇੰਜਣ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ 21,300 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹੈਲੀਪੈਡਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਤੀ ਲਗਭਗ 235 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਟਨ ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੋ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜੀਟਲ ਗਲਾਸ ਕਾਕਪਿਟ, ਨਾਈਟ ਵਿਜ਼ਨ ਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਨਿਕਾਸੀ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਨਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।
