ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸੁਖੋਈ-57 ਸਟੀਲਥ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਮਲਿਨ ਨੇ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁਖੋਈ-57 ਵੇਚਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਲਈ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਲਗਭਗ 75 ਸੁਖੋਈ-57 ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੌਦੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸਪੇਅਰ ਪਾਰਟਸ, ਸਿਖਲਾਈ, ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 75 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸੁਖੋਈ-57 ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਏਅਰੋਨਾਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (HAL), ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। HAL ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੂਸ ਨਾਲ ਸੁਖੋਈ-57 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੋਦੀ-ਪੁਤਿਨ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸੁਖੋਈ-57 ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ S-400 ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ, ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ’ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
