ਤਿਨਵਾੜੀ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੋਧਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਿਨਵਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਮਿਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੈਸਟਰ (ਅਰੰਡੀ) ਦੀ ਫਸਲ ਉਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 800 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੀ ਕੈਸਟਰ ਫਸਲ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਨੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੈਸਟਰ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਫਸਲ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਸਲ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਆਮਦਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਰਕਬੇ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਅੰਕੜੇ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ।
