ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਔਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ – ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ ‘ਅਨਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ’ ਬਟਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਈਮੇਲ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ‘ਅਨਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ’ ਬਟਨ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ! ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਘੁਟਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਨਵਾਂ ਘੁਟਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਅਨਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ’ ਬਟਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਣਚਾਹੇ ਈਮੇਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਣਗੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸ ਬਟਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਈਮੇਲ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਿਊਜ਼ਲੈਟਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਨਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਲਿੰਕ ਤੁਹਾਡੇ ਈਮੇਲ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਜਾਅਲੀ ਈਮੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ ਲਿੰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਟਰੈਕਿੰਗ ਕੋਡ ਲੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਈਮੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜਾਅਲੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ, ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟਾਂ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਕੇ ਫਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੇ ਲਿੰਕ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇਅਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਵਰਗੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ?
1. ਅਣਜਾਣ ਈਮੇਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਈਮੇਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।
2. ਸਪੈਮ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕ ਕਰੋ: ਉਸ ਸ਼ੱਕੀ ਈਮੇਲ ਨੂੰ ਜੀਮੇਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਪੈਮ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕ ਕਰੋ, ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮੇਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੇਗਾ।
3. ਈਮੇਲ ਪਤਾ ਲੁਕਾਓ: ‘ਮੇਰੀ ਈਮੇਲ ਲੁਕਾਓ’ ਵਰਗੇ ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਈਮੇਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
4. ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਰੱਖੋ: ਨਵੇਂ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਐਂਟੀਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਐਪਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਨਤਮ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
5. ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਸੋਚੋ – ਕੀ ਇਹ ਈਮੇਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ?
ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ‘ਅਨਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ’ ਬਟਨ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਕ ਕਲਿੱਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਣ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹੀਏ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰੀਏ। ਜੇਕਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਔਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਭਵ ਹੈ।
