ਮੈਕਸੀਕੋ: ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਨਰਲ-ਜ਼ੈੱਡ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਫੜ ਲਈ ਹੈ। ਵੱਧ ਰਹੇ ਅਪਰਾਧ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ। ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਲਾਉਡੀਆ ਸ਼ੀਨਬੌਮ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਕਾਰਟੈਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਰਮੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ। ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਅਰ ਕਾਰਲੋਸ ਮੰਜ਼ੋ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਮਿਚੋਆਕਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ
ਜਨਰਲ-ਜ਼ੈੱਡ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿ ਲਿਆ ਹੈ। ਅੰਦੋਲਨ ਹੁਣ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਨ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ‘ਤੇ ਪੱਥਰ, ਪਟਾਕੇ, ਲਾਠੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਏ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ।
ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ 120 ਜ਼ਖਮੀ, 20 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ
ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ, ਪਾਬਲੋ ਵਾਜ਼ਕੇਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 120 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 20 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟਦੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨਮਾਨੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ।
ਜਨਰਲ-ਜ਼ੈਡ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਜਨਰਲ-ਜ਼ੈਡ, ਭਾਵ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨੌਜਵਾਨ, ਇਸ ਸਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ-ਜ਼ੈਡ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੇ.ਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਓਲੀ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ, ਨੌਜਵਾਨ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਹਿੰਸਕ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ “ਨਾਰਕੋ-ਸਟੇਟ” (ਡਰੱਗ ਮਾਫੀਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਾਜ) ਵਜੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹਵਾ
ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਸੇਂਟ ਫੌਕਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਅਰਬਪਤੀ ਰਿਕਾਰਡੋ ਸੈਲੀਨਾਸ ਪਲੀਗੋ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੈਲੇਸ (ਪਾਲਾਸੀਓ ਨੈਸੀਓਨਲ) ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਵਾੜਾਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀਨਬੌਮ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਕਈਆਂ ਨੇ “ਵਨ ਪੀਸ” ਕਾਰਟੂਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਰਲ-ਜ਼ੈੱਡ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
29 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਐਂਡਰੇਸ ਮਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਕਾਰਟੇਲ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
