Health: ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚਿਪਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਪਪੜੀ ਜੰਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦਵਾਰਕਾ ਸਥਿਤ ਡਾ. ਅਗਰਵਾਲ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਅਮੀਤਾ ਕੌਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ ਪਪੜੀ ਜੰਮਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਕਾਰਨ?
1. ਬਲੇਫੇਰਾਈਟਿਸ: ਇਹ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੋਜ ਹੈ। ਪਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਤੇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ ਰੂਸੀ ਵਰਗੀ ਪਪੜੀ ਜੰਮ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਜਾਂ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਰੋਜ਼ੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਐਲਰਜੀ: ਧੂੜ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ, ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਜਾਂ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
3. ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸੁੱਕਾਪਣ: ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਾਪਣ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਬੇਆਰਾਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
4. ਕੰਜੰਕਟਿਵਾਈਟਿਸ: ਅੱਖ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪਰਤ ਦੀ ਸੋਜ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿਪਚਿਪਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ?
ਜੇਕਰ ਤਕਲੀਫ਼ ਹਲਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਬੰਦ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ 5 ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਲਈ ਰੱਖੋ।
- ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
- ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਗੜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਤਕਲੀਫ਼ ਦੌਰਾਨ ਆਈ ਮੇਕਅੱਪ ਅਤੇ ਕਾਂਟੈਕਟ ਲੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
- ਤੌਲੀਆ ਅਤੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਦਾ ਕਵਰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਕਰੋ ਸੰਪਰਕ
ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ:
- ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਕਲੀਫ਼ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਵੇ।
- ਨਜ਼ਰ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚੁੱਭੇ।
- ਅੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾੜ੍ਹਾ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਹਰਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲੇ।
- ਪਲਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੱਜ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਸੋਜ ਗੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਵੇ।
- ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਕਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲੀ ਹੋਵੇ।
- ਕਾਂਟੈਕਟ ਲੈਂਸ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਦ ਹੋਵੇ।
- ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।
ਧਿਆਨ ਦਿਓ: ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਤਰੀਕੇ
- ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹਰ 20 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ 20 ਸਕਿੰਟ ਲਈ ਲਗਭਗ 20 ਫੁੱਟ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਦੇਖੋ।
- ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ।
- ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਪਲਕਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
- ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਕਅੱਪ ਉਤਾਰੋ ਅਤੇ ਕਾਂਟੈਕਟ ਲੈਂਸ ਕੱਢ ਦਿਓ।
- ਧੂੜ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਐਨਕ ਪਹਿਨੋ।
- ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜਨ ਅਤੇ ਖੁਜਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੌਪ ਨਾ ਪਾਓ
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਟੀਰੌਇਡ ਵਾਲੀਆਂ ਆਈ ਡਰੌਪਸ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਵਰਤਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ਲਤ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਖਾਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅੰਗ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ ਪਪੜੀ ਜੰਮਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਰਹੇ ਜਾਂ ਵਧਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੀ ਸਹੀ ਕਦਮ ਹੈ।
