ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ : ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਪੰਡਿਤ ਛੰਨੂਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰੇ 4:15 ਵਜੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਮਰਤਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਸਥਿਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (BHU) ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਨੇੜਲੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਰਹੇ। ਛੰਨੂਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੀਤ “ਖੇਲੇ ਮਸਾਨੇ ਮੈਂ ਹੋਲੀ…” ਅਜੇ ਵੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੁਬਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ।
ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਘਾਟ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ
ਛੰਨੂਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਅੱਜ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਘਾਟ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਡਿਤ ਛੰਨੂਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੀ.ਐਚ.ਯੂ. ਦੇ ਸਰ ਸੁੰਦਰਲਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਐਕਿਊਟ ਰੈਸਪੀਰੇਟਰੀ ਡਿਸਟ੍ਰੈਸ ਸਿੰਡਰੋਮ (ਏ.ਆਰ.ਡੀ.ਐਸ.) ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸੋਜਸ਼ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਓਸਟੀਓਆਰਥਾਈਟਿਸ ਅਤੇ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸਨ।
ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ
ਪੰਡਿਤ ਛੰਨੂਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਗਸਤ, 1936 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਰੀਹਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਗੰਗਾ-ਜਮੂਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ, ਕਜਰੀ, ਚੈਤੀ ਅਤੇ ਭਜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਜਾਦੂ ਸੀ ਜੋ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
