ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਬੈਠਕ ਲਈ ਅੱਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਮ ਮੋਦੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਦਿਲਚਸਪ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਾਂਕਸੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ੀਆਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਡਨਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ । ਇਹ ਸਬੰਧ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚੀਨੀ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਵਡਨਗਰ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਸਬੰਧ?
ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਂਗਆਨ (ਅੱਜ ਸ਼ੀਆਨ) ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹਏ ਸਨ। ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ ਨੇ ਲਗਭਗ 16 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੁਰਲੱਭ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੀਆਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ। ਸ਼ੀਆਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਗੋਡਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੀਆਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ ਦੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ
ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਡਨਗਰ (ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਮ ਆਨੰਦਪੁਰ) ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵਡਨਗਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਡਨਗਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੋਧੀ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਅਤੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਪੀ.ਐਮ ਮੋਦੀ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਡਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਚੀਨ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਸ਼ਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।
ਪੀ.ਐਮ ਮੋਦੀ ਦਾ ਪੋਡਕਾਸਟ
ਪੀ.ਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾਈਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦਾ ਵੀ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਡਨਗਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਪੀ.ਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਹਿਊਏਨ ਸਾਂਗ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਡਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਗਰ (ਸ਼ਿਆਨ) ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ।
