ਬਿਹਾਰ: ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਗਣਨਾ 2027 ਦੇ ਲਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਚੰਪਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ 13,595 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਫੋਰਸ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਇਹ ਜਨਗਣਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਕਾਗਜ਼ ਰਹਿਤ’ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਗਜ਼-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਸਫ਼ਲ ਅਮਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਪੂਰਬੀ ਚੰਪਾਰਨ ਵਿੱਚ 13,595 ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਨਗਣਨਾ
ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਗਣਨਾ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, 2026 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸਰਵੇਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, 2027 ਵਿੱਚ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਨਸੰਖਿਆ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਾਰ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਸਵੈ-ਗਣਨਾ’ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਹ ਜਨਗਣਨਾ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਘੀਸ਼ ਮੈਪਿੰਗ, ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਡੇਟਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿ ਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ ਬਲਕਿ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾਏਗਾ।
ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 2 ਮਈ 2026 ਤੋਂ 31 ਮਈ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਕਾਨਾਂ ਦਾ ਸੂਚੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਪਹਿਲੇ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਭਵਨ ਸੰਖਿਆ ,ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ,ਦੀਵਾਰ ਅਤੇ ਫਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਮਗਰੀ ,ਮਕਾਨ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ,ਮਕਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ,ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ,ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਦਾ ਨਾਮ , ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਸਥਿਤੀ, ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ, ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਨਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਰਸੋਈ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ./ਪੀ.ਐਨ.ਜੀ. ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ/ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਲੈਪਟਾਪ/ਕੰਪਿਊਟਰ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਫੋਨ/ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਕੂਟਰ/ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ/ਮੋਪੇਡ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ/ਜੀਪ/ਵੈਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਵੇਰਵੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ, ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
