ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ ਅਤੇ ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵਜ਼ਨ ਵਧਣ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਰਕਟੋਜ਼ ਦਾ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?
ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਰਕਟੋਜ਼ ਦਾ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਲੋਰੀ ਅਤੇ ਫਰਕਟੋਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲਿਵਰ ਵਾਧੂ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਚਰਬੀ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ MASLD ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ NAFLD ਜਾਂ ਨਾਨ-ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕੀ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਹੋਣਾ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤੁਰੰਤ ਸੋਜ ਜਾਂ ਲਿਵਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਅਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਅਤੇ ਸਿਰੋਸਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਵੱਧ ਹੈ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਜਾਂ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਮ ਸਿਹਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
