ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਰਸ਼ਾ ਅਸ਼ੋਕ ਅਗਲਾਵੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ (ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ.) ਦੀ 54ਵੀਂ ਮਹਾਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ 176 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਸਿਤ ਸਾਹਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 27 ਜੁਲਾਈ 2024 ਤੋਂ 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੇ ਮਹਾਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤਜਰਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਗਲਾਵੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖਾਨ ਬਿਊਰੋ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1992 ਵਿੱਚ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ, ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਮਹਾਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਮੁਖੀ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਗਲਾਵੇ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਰਾਗਕਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕ੍ਰਿਟੇਸ਼ੀਅਸ–ਪੈਲਿਓਜੀਨ ਤਲਛਟਾਂ, ਕੇ-ਟੀ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਸਤਪੁੜਾ–ਗੋਂਡਵਾਨਾ ਬੇਸਿਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਲਬੜੀ–ਘੋਰਪੇਂਡ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਦੇ ਘੋਂਸਲਿਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਵਿਗਿਆਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪੀ.ਡੀ.ਏ.ਸੀ. 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਸਥਿਤ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਗਲਾਵੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਰੇਖਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਨਤ ਭੂ-ਭੌਤਿਕੀ ਜਾਂਚ, ਤੇਜ਼ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਰਾਹੀਂ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਤੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਖਣਿਜ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ (ਅਪਤਟੀ) ਖਣਿਜ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਹਿਮਨਦ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਲੋਕਹਿਤ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
