ਧਨਤੇਰਸ 2026: ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ (ਹਨੇਰੇ ਪੱਖ) ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਯੋਗ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ, ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ‘ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ’ (ਚੰਦਰ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਦਿਨ) ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ‘ਸ਼ੁੱਕਰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਧਨਤੇਰਸ 2026 ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਯੋਗ: ਨਵੰਬਰ 2026 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਾਰਤਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਹੀ ਮਿਤੀ, ‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ’ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੋ। ਧਨਤੇਰਸ 2026 ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਦੀ ਤਿਥੀ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ: ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਵੈਦਿਕ ਕੈਲੰਡਰ (ਪੰਚਾਂਗ) ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ (ਹਨੇਰੇ ਪੱਖ) ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ 6 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਤਿਥੀ 7 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:47 ਵਜੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ’ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ‘ਸ਼ੁੱਕਰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ’ 6 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ੁੱਕਰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ
‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ’ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਾਮ 05:33 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 08:09 ਵਜੇ ਤੱਕ
‘ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ’: ਸਵੇਰੇ 04:52 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 05:44 ਵਜੇ ਤੱਕ
‘ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ’: ਸਵੇਰੇ 11:43 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:26 ਵਜੇ ਤੱਕ
‘ਨਿਸ਼ੀਤਾ ਕਾਲ ਮਹੂਰਤ’: ਰਾਤ 11:39 ਵਜੇ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ 12:31 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ
‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ’ ਮਹਾਦੇਵ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ‘ਧਨਤੇਰਸ’ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਮੇਲ ਖਾਣ ਕਾਰਨ, ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਭੋਲੇਨਾਥ, ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ’ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੁੱਕਰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਲਈ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠੋ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰੋ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਕਥਾ’ ਸੁਣੋ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੋ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ “ਓਂ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਯ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ (ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ) ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਓ। ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵਸਤਰ, ਜਨੇਊ, ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ, ਅਖੰਡਿਤ ਚੌਲ (ਅਕਸ਼ਤ), ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਅਬੀਰ-ਗੁਲਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਮੰਦਾਰ (ਅੱਕ), ਕਮਲ, ਕਨੇਰ, ਧਤੂਰਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੇਲ-ਪੱਤਰ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੂਪ, ਦੀਪ, ਨੈਵੇਦਯ (ਭੋਗ), ਪਾਨ (ਤੰਬੂਲ) ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀ (ਫੁੱਲ ਭੇਟ) ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਸੰਪੰਨ ਕਰੋ।
