ਰਾਜਸਥਾਨ : ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਊਠਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਲਈ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੁਆਦਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਬੜੀ ਮਾਲਪੂਆ, ਖਸਤਾ ਕਚੌਰੀ, ਦਾਲ-ਬਾਟੀ ਚੂਰਮਾ ਅਤੇ ਊਠਣੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਚਾਹ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲੇ ਦੀ ਸੈਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ 17 ਤੋਂ 24 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੈਲਾਨੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਊਠਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖ਼ਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਪਣੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਘਾਟਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਾਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਵਾੜੀ ਨਸਲ ਦਾ ਕਰੀਬ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਘੋੜਾ ਐਲੇਕਸ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਲੇ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਗੇ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖਾਣੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਜ਼ਰੂਰ ਚੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1. ਰਬੜੀ ਮਾਲਪੂਏ ਨਾਲ ਕਰੋ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾਓ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਮਾਲਪੂਆ ਨਾ ਖਾਓ, ਅਜਿਹਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਮਾਲਪੂਆ ਆਮ ਮਾਲਪੂਏ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਬੜੀ ਅਤੇ ਮਾਵੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਘੋਲ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਤੇ ਕਰਾਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਤਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਮਿੱਠੀ ਚਾਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਲਵਾਈ ਦਿਨ ਭਰ ਤਾਜ਼ੇ ਮਾਲਪੂਏ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2. ਖਸਤਾ ਕਚੌਰੀ ਅਤੇ ਕੜ੍ਹੀ ਕਚੌਰੀ ਦਾ ਲਓ ਸੁਆਦ
ਜੇਕਰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚਟਪਟਾ ਖਾਣ ਦਾ ਮਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਖਸਤਾ ਕਚੌਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਅਜ਼ਮਾਓ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ਦੀ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭਰਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਉੱਪਰੋਂ ਖੱਟੀ-ਮਿੱਠੀ ਚਟਨੀ ਪਾ ਕੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੜ੍ਹੀ ਕਚੌਰੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਦਰ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਮੋਹਨਜੀ ਭੁਜੀਆਵਾਲੇ ਦੀ ਕੜ੍ਹੀ ਕਚੌਰੀ ਅਤੇ ਮੇਥੀ ਪਕੌੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਕੜ੍ਹੀ ਦਾ ਵੀ ਸੁਆਦ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਜੇਕਰ ਹਲਕਾ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੋਹਾ-ਜਲੇਬੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
3. ਦਾਲ-ਬਾਟੀ ਚੂਰਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰਾ ਹੈ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸੁਆਦ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲ-ਬਾਟੀ ਚੂਰਮੇ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਬਣੀ ਬਾਟੀ ਨੂੰ ਸੇਕ ਕੇ ਜਾਂ ਬੇਕ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬਾਟੀ ਨੂੰ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਪੰਚਮੇਲ ਦਾਲ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁੜ ਜਾਂ ਖੰਡ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮਿੱਠਾ ਚੂਰਮਾ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4. ਮਿਰਚੀ ਵੜਾ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ ਪਰਾਂਠਾ ਵੀ ਕਰੋ ਟਰਾਈ
ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਚਟਪਟਾ ਖਾਣ ਦਾ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਿਰਚੀ ਵੜਾ ਜ਼ਰੂਰ ਅਜ਼ਮਾਓ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਭਰਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਸਣ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਕਰਾਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਤਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਨ ਮਾਰਕੀਟ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਾਂਠੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚੁਕੰਦਰ, ਗਾਜਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਆਲੂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭਰਾਈ ਵਾਲੇ ਪਰਾਂਠੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕੱਦੂਕਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਚੀਜ਼ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਟਨੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
5. ਊਠਣੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਚਾਹ ਹੈ ਮੇਲੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਆਦ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇੱਥੇ ਊਠਣੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬਣੀ ਚਾਹ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਇਕਾ ਅਤੇ ਰਬਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਉੱਪਰ ਇਹ ਚਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆਮ ਦੁੱਧ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਲਕਾ ਨਮਕੀਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਟਲੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਊਠਣੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੇ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
6. ਕੁੱਲ੍ਹੜ ਲੱਸੀ ਅਤੇ ਮੱਖਣੀਆ ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਪਾਓ ਤਾਜ਼ਗੀ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਠੰਢਾ-ਠੰਢਾ ਪੀਣ ਦਾ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਕੁੱਲ੍ਹੜ ਲੱਸੀ ਅਤੇ ਮੱਖਣੀਆ ਲੱਸੀ ਜ਼ਰੂਰ ਅਜ਼ਮਾਓ। ਗਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਮਲਾਈਦਾਰ ਲੱਸੀ ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
7. ਗੁਲਕੰਦ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਵੀ ਹਨ ਖ਼ਾਸ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਐਸੈਂਸ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁਲਕੰਦ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਵਰਤਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ।
8. ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖਾਣੇ ਦਾ ਵੀ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਆਨੰਦ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਪਕਵਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਾਣੇ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਨਕ ਕੈਫ਼ੇ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੇ ਮੀਨੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮਸ, ਫਲਾਫਲ, ਲਬਨੇ ਅਤੇ ਜ਼ਾਤਰ ਵਰਗੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਸਤਾ, ਪੀਜ਼ਾ, ਰੈਵੀਓਲੀ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਬਰਗਰ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸੁਆਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਵੀ ਮਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
