ਰਾਇਗੜ੍ਹ: ਜਿੰਦਲ ਸਟੀਲ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਇਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕਚਰੇ, ਯਾਨੀ ਸਟੀਲ ਸਲੈਗ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ CSIR-ਸੈਂਟਰਲ ਰੋਡ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (CSIR-CRRI) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇਸ ਸੜਕ ਲਈ Guinness World Records ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਾਇਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਸੜਕ 1.85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਲੇਨ ਡਿਵਾਈਡਡ ਰੋਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 7.4 ਲੇਨ-ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ ਟਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ EAF ਸਟੀਲ ਸਲੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੜਕ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਪਾਰਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਟੀਲ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਸਲੈਗ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਚਰਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂਯੋਗ ਐਗਰੀਗੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਸਲੈਗ ਦੀ ਕੰਟਰੋਲਡ ਏਜਿੰਗ ਅਤੇ ਸਟੇਬਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਫਸੇ ਹੋਏ ਧਾਤੂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ, ਕ੍ਰਸ਼ਿੰਗ, ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਪਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸਲੈਗ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਐਗਰੀਗੇਟ ਦੀ ਭੌਤਿਕ, ਮਕੈਨੀਕਲ, ਜਿਓਟੈਕਨੀਕਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੜਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੇਵਮੈਂਟ ਡੈਪਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨ, ਗ੍ਰੈਨੂਲਰ ਅਤੇ ਬਿਟੂਮਿਨਸ ਪਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
CSIR ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 19 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸਟੀਲ ਸਲੈਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣਾ ਕੁਦਰਤੀ ਐਗਰੀਗੇਟ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ‘ਵੇਸਟ ਟੂ ਵੈਲਥ’ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੰਦਲ ਸਟੀਲ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਸਰਕੁਲਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਆਧਾਰਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
