ਨਿਊਯਾਰਕ: ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ AI ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ AI ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ?
AI ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ “ਫਰੰਟੀਅਰ AI” ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਹੌਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੋਡ ਦਾ 80 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ AI ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਜੈਕ ਕਲਾਰਕ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2028 ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ AI ਸਿਸਟਮ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਸੰਸਕਰਣ ਖੁਦ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ “ਆਵਰਤੀ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ” (Recursive Self-Improvement) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ AI ਦੂਜਾ AI ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਚੌਥਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਨਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਪਿਛਲੇ ਨਾਲੋਂ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
MIT ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ AI ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਮੈਕਸ ਟੇਗਮਾਰਕ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ AI ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਭੂਮਿਕਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ Google DeepMind ਦੇ AI ਸਿਸਟਮ AlphaEvolve ਨੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ AI ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਸੁਝਾਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ, ਉੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਚਿਪਸ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਡਾਟਾ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹੇਗੀ।
