ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ: ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰੋਨ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ ‘ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ’ ਕੇਬਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਡਰੋਨ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘਾਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਰੋਨ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ‘ਜਾਮਿੰਗ’ (ਸਿਗਨਲ ਵਿਘਨ) ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਜਾਮਿੰਗ ਕਾਰਨ ਡਰੋਨ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ‘ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ’ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟਲੀ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਕੇਬਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਰੇਟਰ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਭੌਤਿਕ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਕਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੌਬਰਟ ਟੋਲਾਸਟ ਇੱਕ ਡਰੋਨ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਰਵਿ ਸਿਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਡਰੋਨ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੋਰੀ-ਛਿਪੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ,”ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ , ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਘਾਤਕ ਹੈ ।” ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜੀ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ ਅਦਿੱਖ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਉਡਾਣ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ – ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਈਰਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ – ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ’ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
