ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (FSSAI) ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ 14 ਫੂਡ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ, ਗਲਤ ਲੇਬਲਿੰਗ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
FSSAI ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਪਾਏ ਗਏ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਸਬੰਧਿਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਬ ਦੇ ਜੂਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ’ਤੇ “ਕੋਈ ਖੰਡ ਨਹੀਂ” (No Added Sugar) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ 51 ਫੀਸਦੀ ਅੰਬ ਦਾ ਗੁੱਦਾ ਅਤੇ 49 ਫੀਸਦੀ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਫਾਇੰਡ ਆਟੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ “ਜੈਵਿਕ” (Organic) ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹਨ। FSSAI ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਤਪਾਦ ਜੈਵਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਬਲ ਕਰਨਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।
ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਲੇਬਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮੱਗਰੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਾਣੂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਣ।
FSSAI ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤੁਰੰਤ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਭੋਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
