ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ : ਭਾਰਤ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (ECI) ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2025 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ (EVM) ਦੇ ਬੈਲਟ ਪੇਪਰਾਂ ‘ਤੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਪਛਾਣ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਚੋਣ ਸੰਚਾਲਨ ਨਿਯਮ 1961 ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਚੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਰੰਗੀਨ ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕ੍ਰਮ ਨੰਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ।
ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ
ECI ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, EVM ਬੈਲਟ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ:
ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ
ਚੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਰੰਗੀਨ ਫੋਟੋਆਂ
ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਵੋਟਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਸਾਖਰਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਫੋਟੋਆਂ
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ EVM ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਬਿਹਤਰ ਦਿੱਖ ਲਈ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਢੱਕੇਗਾ।
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਬਿਆਨ
ECI ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈ.ਵੀ.ਐਮ. ਬੈਲਟ ਪੇਪਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਛਪਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਚੋਣ ਸੰਚਾਲਨ ਨਿਯਮਾਂ, 1961 ਦੇ ਨਿਯਮ 49 B ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 28 ਹੋਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ, ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵੋਟਰ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ
ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2025 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੰਗੀਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਤਕਨੀਕੀ ਬਦਲਾਅ ਵੋਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਨੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
