ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਔਸਤ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) ਵਧ ਕੇ 313 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ AQI 299 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੌਪਿਕਲ ਮੈਟਰੋਲੋਜੀ (IITM) ਦੇ ਮਾਡਲ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ।
58 ਵਿੱਚੋਂ 34 ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ
ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਜਾਰੀ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (EWS) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਰੀਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਕਣਾਂ PM2.5 ਅਤੇ PM10 ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ 58 ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਗੰਭੀਰ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 34 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ‘ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ’, 22 ‘ਤੇ ‘ਮਾੜੀ’ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ‘ਦਰਮਿਆਨੀ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਹਵਾ ਦਰਜ ਹੋਈ। ਦਿੱਲੀ ਛਾਉਣੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ AQI 117 ਰਿਹਾ, ਜੋ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
AQI 400 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ AQI ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
-
0 ਤੋਂ 50 : ਚੰਗਾ
-
51 ਤੋਂ 100 : ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ
-
101 ਤੋਂ 200 : ਦਰਮਿਆਨੀ
-
201 ਤੋਂ 300 : ਮਾੜਾ
-
301 ਤੋਂ 400 : ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ
-
401 ਤੋਂ 500 : ਗੰਭੀਰ
ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ PM10 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਰਿਹਾ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ AQI 400 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਕਾਰਨ ਫੇਫੜਿਆਂ, ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
