ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ‘ਚ E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਈਂਧਨ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਈਂਧਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦੀ ਈਥਾਨੋਲ ਅਤੇ 80 ਫੀਸਦੀ ਪੈਟਰੋਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਈਥਾਨੋਲ ਇੱਕ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਹੈ ਜੋ ਗੰਨੇ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 2025 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 1,00,266 ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਸਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੰਪਾਂ ‘ਤੇ E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਇਹ ਈਂਧਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, E-20 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਜਣ E-20 ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਜਾਂ ਉਮਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ E-20 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ E-20 ਕੋਈ “ਮਿਲਾਵਟ” ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਚ ਈਥਾਨੋਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹਾਂ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਈਂਧਨ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
