ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ: ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ (Biological Clock) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਖਾਣੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ।
ਜੇਕਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ, ਨੀਂਦ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਰ ਰਾਤ ਡਿਨਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਦੇਰ ਨਾਲ ਡਿਨਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ
1. ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ’ਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਦਬਾਅ
ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ ਅਤੇ ਐਸੀਡਿਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
2. ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰ
ਦੇਰ ਰਾਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਖਰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਾਧੂ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਚਰਬੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਰ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
3. ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਦੇਰ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾਣਾ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਥਕਾਵਟ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4. ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸਰ
ਦੇਰ ਰਾਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਹੋਣ ਤਾਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5. ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਮੋਟਾਪੇ, ਹਾਈ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡ ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
6. ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ (Biological Clock) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ, ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2 ਤੋਂ 3 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹਲਕਾ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
-
ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਲੇਟਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
-
ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਕਰੋ।
-
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
-
ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।










