Lifestyle: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਦੇ ਵਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਲੇਟੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਮੇਲਾਨਿਨ ਨਾਮਕ ਪਿਗਮੈਂਟ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਨਿਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਸਲੇਟੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਮੇਲਾਨਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵਜ੍ਹਾ?
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ B12, ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਫੋਲੇਟ ਵਰਗੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ, ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਕੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਬਾਰੇ ਕਈ ਅਧਿਐਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਤਣਾਅ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਕੀ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਮੁੜ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਨਿਨ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਮੁੜ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਮਰ ਜਾਂ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਕਾਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਲਾਜਯੋਗ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਅੱਗੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗਣ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਨਿਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦੇ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲ ਝੜਨ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਹਰ ਚਿੱਟਾ ਵਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤੇਲ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਜਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ: ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਹੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
