ਮੁੰਬਈ: ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੋਲੀਮਰ (ਪਲਾਸਟਿਕ) ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ 2027 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (ਐਮਪੀਸੀ) ਦੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੇਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਘਟੇਗਾ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਛਾਪਣ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਘੱਟ ਪਵੇਗੀ।
ਆਰਬੀਆਈ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟ ਪਾਣੀ, ਧੂੜ ਅਤੇ ਨਮੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫਟਦੇ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨੋਟ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਣਗੇ ਅਤੇ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਬੀਆਈ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵੇਰਵੇ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
