ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ NFHS-6 (2023-24) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਾਹਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ 8.9% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 8.4% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 13 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਰਗੇ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ – 38% ਤੋਂ 36.3% ਤੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ – 18.7% ਤੋਂ 18.9% ਤੱਕ। ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿ ਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਤੰਬਾਕੂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 48% ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਟ੍ਰੋਕ) ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ:
-ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
-ਤੰਬਾਕੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 27-30% ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਦਤ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਾੜੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।












