ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਸਾਹਮਣੇ

ਪੰਜਾਬ : ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ , ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਦੇਂ ਹੋਏ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ੇ ਲੈਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਬੋਰਡ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ
ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਕੋਲ 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ੇ ਲੈਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਲੈ ਕੇ ਜੇ.ਈ.ਈ. ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਕਲਪ 2026 ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਨੇ ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਇਹ ਫ਼ੈੈਸਲਾ ?
ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਵਿ ਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅੰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸਕੂਲੀ ਅਨੁਭਵ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ 2026 ਤੋਂ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਕਿੰਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ?
ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 2,768 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2,161 ਵਿ ਦਿਆਰਥੀਆਂ (78%) ਨੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ 2024 ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਸੀ, ਜਦੋਂ 2,225 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਅਤੇ 1,657 (74%) ਨੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ। 2025 ਵਿੱਚ, 375 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਅਤੇ 311 ਨੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 2024 ਵਿੱਚ, 330 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 267 ਨੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ?
ਹੁਣ ਤੱਕ, 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਜੇ.ਈ.ਈ. ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ। 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 2 ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਨਹੀਂ।